काठमाडौं, कात्तिक ११ (सुबास अधिकारी) — कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) विश्वभर तीव्र गतिमा फैलिँदै छ । यसले मानिसको काम गर्ने तरिका, सोच्ने शैली र संचार प्रणालीमा आमूल परिवर्तन ल्याइरहेको छ । स्वास्थ्य, शिक्षा, व्यापारदेखि कला र मनोरञ्जनसम्म—एआई प्रविधिले सबै क्षेत्रमा नयाँ सम्भावनाको ढोका खोलेको छ ।
गुगल, ओपनएआई, र माइक्रोसफ्टजस्ता ठूला प्रविधि कम्पनीहरूले यस्ता एआई मोडेल सार्वजनिक गर्दै छन्, जसले पाठ, चित्र, संगीत र भिडियो समेत स्वतः निर्माण गर्न सक्छ । यसले व्यापार र सिर्जनात्मक क्षेत्रमा नयाँ अवसर त ल्याएको छ तर गोपनीयता, रोजगारी र नैतिकताको सवाल पनि उठाएको छ ।
नेपालमा पनि एआई प्रविधि विस्तार हुँदैछ । डिजिटल मार्केटिङ, वित्तीय सेवा र कृषि क्षेत्रमा एआई प्रयोग बढ्दै गएको छ । नेपाली स्टार्टअपहरूले च्याटबोट र डेटा विश्लेषण उपकरणमार्फत सेवामा सुधार गर्न थालेका छन् ।
प्रविधि विज्ञ ऋतेश श्रेष्ठका अनुसार, “कृत्रिम बुद्धिमत्ता केवल उपकरण होइन, नवप्रवर्तनको साझेदार हो । तर यसलाई नैतिकता र मानवीय मूल्यले नै सन्तुलनमा राख्नुपर्छ।”
विश्व अहिले एउटा नयाँ युगको मोडमा छ—जहाँ प्रविधिको विकाससँगै सामाजिक जिम्मेवारी पनि समान रूपमा आवश्यक छ ।
