नेपालमा प्रविधिको क्षेत्रमा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) ले तीव्र गतिमा प्रवेश गरिरहेको छ। सरकारी र निजी क्षेत्रद्वारा AI प्रविधिको प्रयोग बढ्दो क्रममा छ। स्वास्थ्य सेवामा रोग निदान, कृषिमा उत्पादन विश्लेषण, शिक्षामा व्यक्तिगत शिक्षण प्रणाली, र वित्तीय क्षेत्रमा धोखाधडी पत्ता लगाउने जस्ता कार्यहरूमा AI ले ठूलो सहयोग गरिरहेको छ।
नेपाली युवाहरूमा AI र मेसिन लर्निङप्रति गहिरो रुचि देखिएको छ। काठमाडौंमा AI सम्बन्धित वर्कसेप, हैकाथन र प्रशिक्षण कार्यक्रमहरू नियमित रूपमा आयोजना हुँदैछन्। विभिन्न स्टार्टअप कम्पनीहरूले AI आधारित समाधानहरू विकास गरेर बजारमा ल्याइरहेका छन्।
तर AI को क्षेत्रमा केही चुनौतीहरू पनि छन्। डाटा गुणस्तर र उपलब्धताको समस्या, प्रविधिगत ज्ञानको कमी, र संरचनात्मक सुविधाको अभावले AI को पूर्ण क्षमता उपयोग गर्न अवरोध बनेको छ। साथै, AI प्रविधिको दुरुपयोगबाट बच्न कानूनी ढाँचाको आवश्यकता छ।
सरकारले राष्ट्रिय AI रणनीति तयार पार्ने प्रक्रियामा रहेको छ। यसको लागि शिक्षा प्रणालीमा AI समावेश गर्ने, अनुसन्धान र विकासलाई प्रोत्साहन दिने, र अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगबाट ज्ञान आदानप्रदान गर्ने योजना छ।
नेपालले AI लाई उचित रूपमा विकास गर्न सकेको भने भविष्यमा यसको आर्थिक विकास, सामाजिक समस्या समाधान, र वैश्विक प्रतिस्पर्धामा सहभागिता बढाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्छ।
