नेपालको अर्थतन्त्र: COVID-19 पश्चात् पुनरुत्थान र भविष्यका चुनौतीहरू

नेपालको अर्थतन्त्रले COVID-19 महामारीको प्रभावबाट उब्रेको छ, तर अझै पूर्ण रूपमा स्थिर भने भएको छैन। पर्यटन, निर्माण र उत्पादन जस्ता मुख्य क्षेत्रहरूमा पुनरुत्थानका लक्षण देखिएता पनि मुद्रास्फीति, ब्याज दर र बैदेशिक रोजगारी जस्ता चुनौतीहरू अझै कायम छन्।

पर्यटन क्षेत्रमा सुधार देखिएको छ। २०२३ सम्ममा नेपाल आउने विदेशी पर्यटकको संख्या ८ लाख नाघेको छ, जुन महामारीभन्दा अगाडिको स्तर नजिक पुगेको छ। तर चीनबाट आउने पर्यटकको संख्या अझै पूर्वस्तरमा फर्केको छैन।

कृषि क्षेत्रले जलवायु परिवर्तनको प्रभाव सहिरहेको छ। अनियमित मौसम, सुख्खा र बाढीले कृषि उत्पादनमा असर गरेको छ। खाद्यान्न आयात बढेको छ, जसले व्यापार घाटा माथि थप दबाव बनाएको छ।

विदेशी मुद्रा भण्डार सुधारेको छ, मुख्यतया बैदेशिक रोजगारीबाट आएको रेमिटेन्सको कारण। तर यसले नेपाली श्रम शक्तिको बहिर्गमनलाई जनाएको छ, जुन दीर्घकालमा देशको लागि चिन्ताको विषय हो।

बैंकिङ क्षेत्रले तरलताको समस्या सामना गरिरहेको छ। ब्याज दर उच्च छ, जसले निजी क्षेत्रको लगानीमा नकारात्मक प्रभाव पारेको छ। सरकारले राजस्व संकलन बढाउने र उत्पादक खर्च गर्ने दिशामा ध्यान केन्द्रित गर्दैछ।

भविष्यको लागि नेपालले उच्च आर्थिक वृद्धि, रोजगारी सिर्जना र आर्थिक स्थिरताको लक्ष्य राखेको छ। यसको लागि निजी लगानी बढाउने, उद्योगहरू विकास गर्ने र बैदेशिक रोजगारीमा निर्भरता कम गर्ने आवश्यक छ।

Facebook
Twitter